2026 жылғы қаңтар–шілдедегі сыртқы сауда: мұнай мен металл бағасының жоғары болуы аясында экспорттың өсуі

2026 жылғы қаңтар–шілдеде Қазақстан экспорты жылдық мәнде 16%-ға өсіп, $50,9 млрд-қа, ал импорт 4,3%-ға ұлғайып, $36,9 млрд-қа жетті. Нәтижесінде сауда балансының профициті 1,6 есе өсіп, $14,0 млрд-ты құрады. Біздің бағалауымызша, экспорттың құндық көлемінің ұлғаюына негізгі ықпалды мұнай мен металл бағасының өсуі тигізді. Мұнай экспортының құны 8%-ға артты, ал жеткізілімдердің физикалық көлемі жыл басында Теңіз кен орнындағы өндірістің төмендеуі аясында шамамен 6%-ға қысқарды. Мыс экспортының құны физикалық көлемнің 9%-ға өсуі кезінде шамамен 1,5 есе, ал күміс экспорты жеткізілім көлемі сақталған жағдайда екі еседен астам өсті. Мырыш, алюминий, ферроқорытпа және алтын экспортының физикалық көлемі төмендеді. Ірі тауар позицияларының ішінде бидай жеткізілімінің физикалық көлемі де артты.

Экспорт өсіміне негізгі үлесті Түркияға, ең алдымен мыс пен мұнай, Қытайға — уран, күміс және ферроқорытпа, сондай-ақ Өзбекстанға — бидай жеткізілімдері қосты. Импорттың өсуі біршама баяу болды және негізінен Ресейден газ бен мұнай өнімдері, сондай-ақ Қытайдан телефондар, автокомпоненттер мен жабдықтар жеткізілімінің ұлғаюымен қамтамасыз етілді.

Біздің бағалауымызша, экспорттың қазіргі динамикасы едәуір дәрежеде шикізат нарықтарындағы баға конъюнктурасына байланысты. 2026 жылғы тамыз–қыркүйек статистикасында көктемде байқалған мұнай бағасының жоғары деңгейінің әсері сақталуы мүмкін. Алдағы уақытта Brent бағасы барреліне $85–90 деңгейінде сақталған жағдайда, экспорттың құндық көлемінің өсу қарқыны баяулауы мүмкін.